UFC tarixida kamarni qoʻlga kiritgan jangchilar soni yuzdan oshgan boʻlsa-da, faqat bir nechtasi uni yoʻqotgandan keyin yana shu choʻqqiga qaytishga erishgan. Bugun biz sakkiz nafar sobiq chempionning nafaqaga chiqishdan oldin yana titul jangiga chiqish ehtimolini koʻrib chiqamiz. Har birining hikoyasi boshqacha: kimdir yoshligi bilan ustunlikka ega, kimdir ogʻir jarohatlardan keyin hamon formada.
Muxlislar orasida bu savol hech qachon tinchlik bermaydi, chunki har bir sobiq chempionning qaytishi oʻziga xos dramatik burilish vaʼda qiladi. Baʼzilari uchun bu faqat orzu boʻlib qoladi, boshqalari esa buni amalga oshirishga juda yaqin turibdi.
Eng avvalo yosh omiliga eʼtibor qaratish kerak, chunki yengil va oʻrta vazn toifalarida 35 yoshdan keyin raqobat keskin kuchayadi. Sobiq chempionlardan biri hanuz 30 yoshga ham toʻlmagan boʻlib, uning qaytish ehtimoli boshqalarnikidan sezilarli yuqori. Soʻnggi 5 ta jangida u 4 tasida gʻalaba qozongan, magʻlubiyat esa faqat chempionga qarshi boʻlgan.
Ammo faqat yoshga qarab xulosa chiqarish xato boʻladi, chunki jangchi formasi jarohatlar, tayyorgarlik lageri va vazn tushirish rejimiga ham bogʻliq. Ikki nafar faxriy chempion soʻnggi 18 oy ichida jami 3 marta jang qilgan, bu esa ularning faolligi pastligini koʻrsatadi. Aksincha, yana ikki nafari bu davrda 5 tadan jang oʻtkazib, ringda doimiy mashgʻullikni saqlab turgan.
Muxlislar koʻpincha faqat rekordga qarab baho beradi, lekin raqiblar sifati ham bir xil darajada muhim omil hisoblanadi. Bir jangchi soʻnggi 4 ta gʻalabasini reytingning 10-15-oʻrinlaridagi jangchilarga qarshi qoʻlga kiritgan, bu esa uning haqiqiy darajasini aniqlashtirishni qiyinlashtiradi. Boshqasi esa magʻlub boʻlsa-da, chempion bilan teng kurash olib borgan.
Sobiq chempionlarning titul jangiga qaytish tarixiga nazar tashlasak, 10 nafardan faqat 3 nafari bu masofani bosib oʻtgan. Bu raqam oʻz-oʻzidan qaytish qanchalik qiyin ekanini koʻrsatadi. Eng koʻp uchraydigan stsenariy: kamarni yoʻqotgandan keyin 2-3 ta gʻalabadan soʻng yana titul jangiga chiqish.
Jangchining reytingdagi oʻrni ham hal qiluvchi ahamiyatga ega, chunki UFC odatda yuqori pogʻonadagi jangchilarga imtiyoz beradi. Sakkiz nafar faxriydan 5 tasi hanuz kuchli beshlikda qolmoqda, qolgan uchtasi esa sakkizlikdan pastga tushib ketgan. Kuchli beshlikda qolganlar uchun titul jangi 1-2 ta gʻalaba masofasida turibdi.
Biroq reyting ham mutlaq mezon emas, chunki jangchining muxlislar orasidagi mashhurligi va jangovar uslubi ham hisobga olinadi. Arena toʻldirish qobiliyati yuqori boʻlgan jangchilar koʻpincha tezroq titul jangiga chiqadi. Bu omilni eʼtiborsiz qoldirish statistik tahlilni chala qiladi.
Yengil vazn toifasida raqobat eng yuqori boʻlgani uchun sobiq chempionning qaytishi ancha qiyin kechadi, chunki bu yerda yosh va tezkor jangchilar koʻp. Ogʻir vaznda esa aksincha holat kuzatiladi: jangchilar soni kamroq boʻlgani uchun 2 ta gʻalaba yetarli boʻlishi mumkin. Sakkiz nafar faxriydan 2 tasi ogʻir vaznda jang qiladi, ularning imkoniyati sezilarli yuqori.
Oʻrta vazn toifasi eng qiziq holatni taqdim etadi, chunki bu yerda ham yosh jangchilar, ham tajribali faxriylar teng raqobatlashmoqda. Soʻnggi 3 yilda bu toifada kamar 4 marta qoʻl almashgan, bu esa barqarorlik yoʻqligini koʻrsatadi. Bunday sharoitda sobiq chempionning qaytishi kutilmagan natija bermasligi mumkin.
Agar siz jangovar sport tahlillariga endi qiziqa boshlagan boʻlsangiz, vazn toifalari orasidagi farqni tushunish sizga prognoz qilishda katta yordam beradi. Har bir toifada raqobat darajasi turlicha boʻlgani uchun bir xil mezonlarni qoʻllash toʻgʻri boʻlmaydi.
Tajribali muxlislar biladiki, faqat jangchining rekordiga qarab bashorat qilish koʻpincha xatoga olib keladi, chunki raqib sifati, jarohat tarixi va tayyorgarlik sifati ham muhim. Bir nafar sobiq chempion soʻnggi 2 yilda 3 marta jarohat olgan, bu uning barqarorligiga jiddiy savol tugʻdiradi. Boshqasi esa deyarli jarohatsiz faoliyat olib borgan.
Jang uslublari toʻqnashuvi ham eʼtibordan chetda qolmasligi kerak, chunki baʼzi jangchilar uchun maʼlum raqib turi qulay, boshqalari uchun esa halokatli boʻladi. Kurash ustasi boʻlgan faxriy zarba beruvchi raqibga qarshi koʻpincha ustunlikka ega boʻladi. Bu omilni oldindan hisobga olish prognoz aniqligini oshiradi.
Murabbiy va tayyorgarlik lageri ham muhim rol oʻynaydi, chunki jangchi qaysi zaldа mashq qilishi uning taktik tayyorgarligiga bevosita taʼsir qiladi. Baʼzi faxriylar lagerini oʻzgartirgandan keyin sezilarli yuksalish koʻrsatgan, boshqalari esa eski murabbiy bilan qolib, barqarorlikni saqlab turgan.